Πέμπτη, 7 Απριλίου 2016

FRANCOFONIA- An Elegy for Europe...

...εδώ "Κιβωτός των Ανθρώπων", σκηνοθέτης, Αλέξανδρος Σοκούροφ- μην την χάσετε!!!
Δεν ξέρω πώς και από πού να αρχίσω, θα αρχίσω όμως και θα προχωρώ όπως η μνήμη μου θέλει, όπως τα συναισθήματά μου ορίζουν...
...είναι ένα έργο απόλυτο, δεν είναι φιλμ- είναι Έργο, όπως ένα ποίημα, ένας πίνακας, ένα γλυπτό, ένα αρχιτεκτόνημα, είναι μια κατάθεση ψυχής που αγωνιά για την κατάσταση του Ευρωπαίου ανθρώπου, για τις σχιζοφρενικές του αντιφάσεις, για τα αδιέξοδα που συχνά τον οδηγεί ο εγωισμός και η έλλειψη πολιτισμού ενώ συλλέγει έργα πολιτισμού προστατεύοντας τα κτίρια που τα στεγάζουν βομβαρδίζοντας τα γύρω κτίσματα- κατοικίες ανθρώπων, διαμελίζοντάς τους, αλλά προς θεού! μην αφανιστεί η Άπτερος Νίκη και η Μόνα Λίζα, μην καούν οι παρτιτούρες μεγάλων συνθετών, στο διάολο οι υποδομές και η ήρεμη όσο και δημιουργική ζωή των ανθρώπων- λεφτά, λεφτά, λεφτά, πού είναι τα λεφτά-, ο άνθρωπος πρέπει να είναι πάντα σε φυγή, σε πανικό, σε σκλαβιά, αναξιοπρεπής, επαίτης, δυστυχής...
...πατήρ πάντων ο πόλεμος- μητέρα πάντων η σχιζοφρένεια που γεννά η αρπαγή και το κέρδος, όμως, παράλληλα πρέπει να ισχύει η Egalite, η Fraternite, η Liberte...
...και πόσο εύκολα μπορούμε να ταυτίσομε τον συνεργάσιμο Γάλλο Petain με τον Γερμανό Hitler με τον σημερινό Holland συνεργάσιμο με το ανάλγητο γερμανικό ζεύγος, Μέρκελ/Σόιμπλε που συνθέτουν έναν έξοχο Χίτλερ-, φέρτε μου 50 δις ουρλιάζει ο σχιζοφρενής με τη λιτότητα, και εννοεί φυσικά να ξεφορτωθούμε τον τόπο μας, την ψυχή μας και ο Μητσοτάκης και ο Θεοδωράκης τάσσονται υπέρ της παραμονής του ΔΝΤ, της παγκόσμιας μαφίας, τι άνθρωποι είναι αυτοί;, τι άνθρωποι;, τι νου έχουν;, αλλά μάλλον είναι απάτριδες-, τη σημερινή Ευρώπη τη διαφεντεύουν, ή κακοποιοί ή απάνθρωποι, διαλέξτε-, η Γερμανία, και γενικότερα η Ευρώπη, είναι εθισμένη στην αρπαγή και τη διάλυση, και από τη άλλη μεριά συλλέγει έργα πολιτισμού καταστρέφοντας... 

...μια φράση θα διατρέξει τον καθένα χωριστά στην κρίσιμη στιγμή της ζωής του- πάντα έρχεται αυτή η στιγμή, ειδάλλως δεν έχει ζήσει- θα τη συλλαβίσει μέσα του και θα την εκφέρει μόνος στο άδειο δωμάτιο της περισυλλογής...
...έτσι είναι και το Francofonia του Σοκούροφ: μια φράση που, μάλιστα την επαναλαμβάνει τρεις φορές, δεν μπόρεσα να την αποστηθίσω και να την παραθέσω εδώ, εκείνο δε που επαναλαμβάνει, σχεδόν σε απαγγελία ποιητική είναι οι τρεις λέξεις: Egalite, Fraternite, Liberte- "μη μου λες αστεία Μαριάν, δεν έχω διάθεση"...      
...προτείνω στους καθηγητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και του Μετσόβειου Πολυτεχνείου να πείσουν τους μαθητές τους να δούνε το Έργο του Σοκούροφ, και συμβουλεύω τους καθηγητές των άλλων πανεπιστημίων να πάνε να το δούνε οι ίδιοι για να διαπιστώσουν ότι, ο δοκιμιακός ή φιλοσοφικός λόγος, για να είναι μεστός, χρειάζεται να διατρέχει τον δημιουργό του ποιητική κατάσταση-, ο Σοκούροφ είναι ποιητής, πολιτικός, σοφός, ευαίσθητος και πάνω από όλα γνώστης πολλών πραγμάτων, με άλλα λόγια: Αναγεννησιακός, και αυτό μας λέει στο Έργο του, που με τα πιο απλά και λιτά μέσα έφτιαξε ένα αριστούργημα-, χρειαζόμαστε μια νέα Αναγέννηση, αν μπορώ να το πω έτσι, πάντως τον νεωτερικό Μεσαίωνα, όπως συνηθίζω να λέω, τον βιώνουμε- η Ευρώπη ξανά ντύθηκε τα ενδύματα των σφαγών, το Έργο Francofonia τελειώνει με μια ολοκόκκινη οθόνη...
...ο πόλεμος πατήρ των πάντων, είπε ο Ηράκλειτος τον έκτο αιώνα π.Χ, και εγώ προσθέτω: η σχιζοφρένεια μητέρα όλων μας... 
...ο άνθρωπος με δύο εγκεφάλους δεν είναι τίποτα, χρειάζεται έναν τρίτο για να γίνει κάτι, στο μεταξύ θα παράγεται, ή μάλλον θα αναπαράγεται έτσι την καταντήσαμε, όπως ορίζουν οι αγορές, τέχνης έργα για να προστατευθούν όμως στον επόμενο πόλεμο... 
...μην το χάσετε, σίγουρα κάτι θα κερδίσει ο συναισθηματικός σας κορβανάς και ο της νόησής σας θάλαμος...      

Σάββατο, 2 Απριλίου 2016

Jan Fabre κ' το ευρωπαϊκό-ελληνικό Kitsch...

...ο Jan Fabre για μένα είναι ο εκφραστής, μαζί με τον Jeff Koons, του διεθνούς Kitsch-αριού στο χώρο της δήθεν μοντέρνας ή σύγχρονης ή νεωτερικής ή, ή, ή, τέχνης...
...βλέπετε δεν μπορώ να γράψω σκέτα: "Τέχνης", είμαι αναγκασμένος να χρησιμοποιήσω προσδιοριστικό ορισμό...
...για μένα είναι ένας κενός προκλητικός, θρασύτατος, μικρού διαμετρήματος "καλλιτέχνης", έβαλα εισαγωγικά στη λέξη για να σηματοδοτήσω τη μικρότητά του, και πέστε μου αν διακρίνεται ή αν εσείς διακρίνετε στα έργα του Συγκίνηση, Πνεύμα, Ηθική, Ποιητική...
...εγώ όχι! Διακρίνω όμως εμπαιγμό και εγωτισμό σε βαθμό ύβρεως, και αν σταθώ στο happening με τις γάτες, διακρίνω κενότητα και σαδισμό και τίποτα άλλο, και αν σταθώ στην ελεεινή χορογραφία με τα "πέη" να πάλλονται στο ρυθμό της σύνθεσης του Θεοδωράκη-, αν ήμουν εγώ ο Θεοδωράκης, θα απαγόρευα τη χρήση της σύνθεσής μου-, (μα και μόνο η χρήση της λέξης "πέη" και όχι Φαλλούς, αποδεικνύει πως δεν έχει καμιά σχέση με την αρχαιότητα, όπως ισχυρίζεται ο "καλλιτέχνης", αλλά με την πρόκληση και τον εμπαιγμό, πέρα που το πέος πάλλεται σε αιδοίο ερωτευμένης γυναίκας, εκτός τον αυνανισμό, άρα οι ηθοποιοί αυνανίζονται- δεν είναι κακό και νά! το Kitsch...
...και φυσικά οι θαυμαστές του είναι εκείνοι που οι ίδιοι είναι Kitsch...
...αλίμονο, όταν υπερισχύει ο φανατισμός, είτε ο ιδεολογικός είτε ο θρησκευτικός- υποχωρεί ο Πολιτισμός, υποχωρούν οι Αξίες, οι Δόξες, η Ποίηση, η Σκέψη, το Πνεύμα, και φυσικά ελαύνει ο νεωτερικός Μεσαίωνας- διακρίνετε, εσείς οι προσεκτικοί παρατηρητές της εποχής μας αν ισχύουν τα παραπάνω στη σημερινή Ευρώπη; Εγώ όχι! Αντίθετα, θα έλεγα ότι διακρίνω την έκπτωση σε όλα-, το "ωραίον", αλλιώς, η "αισθητική", αντάμα με τη θρησκευτική καταστροφική μανία ή με την απλοϊκή έστω πίστη ότι υπάρχει θεός, και μάλιστα μονοκόμματος, θρασύς, εγωτιστής, εκδικητικός, δεν μπορεί να μην επισυμβεί η έκπτωση του ηθικού ελεύθερου ανθρώπου...
...στη ζωή μου έχω αρνηθεί πολλές φορές την όποια αρωγή από θρησκευόμενο, και αυτό γιατί γνωρίζω ότι το κάνει από φόβο, μέχρι και από φθόνο για να αποδείξει πως είναι καλός, τώρα σε ποιον και πού, δεν ξέρω, και φυσικά δεν προστρέχει από εκτίμηση και σεβασμό στον Ελεύθερο Άνθρωπο...
...το αισθητικό, το ωραίο έργο, δεν έχει σχέση με την αλήθεια των συγκινήσεων και συχνά το συνοδεύει το kitsch, όπως και τον θρησκευτικό φανατισμό συνοδεύει η καταστροφική καλοσύνη- υπάρχει και αυτή η καλοσύνη, είναι του αδύναμου και συνάμα φθονερού ανθρώπου, και ρωτώ: είναι δυνατό να συνεχίζει ο, υποτίθεται, πολιτισμένος άνθρωπος να τιμά κάθε χρόνο το σύμβολο του πιο βασανιστικού, μαρτυρικού θανάτου: το Σταυρό; 
Τι είδους σαδομαζοχισμός είναι αυτός; 
Τι δόλια μικρότητα!...
...ίσως να παραξενευτήκατε πώς τόλμησα να παραλληλίσω το απόνερο της Τέχνης, δηλαδή την αισθητική, με το απόνερο της Άδολης Οφειλής του ανθρώπου προς τον άνθρωπο, την θρησκεία-, για μένα το ένα ακολουθεί το άλλο... ...και προστρέχω ακόμα μια φορά στον Εθνικό μου Ποιητή, Καβάφη:

"- Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη, 
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φτάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχτεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.

-Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ' οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες, τες κεντημένες τόγες,
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια,
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ' ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα; 

Γιατί οι βάρβαροι θα φτάσουν σήμερα,
και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους"...

...βέβαια, στο τέλος του ποιήματος δεν φτάνουν οι βάρβαροι, αλλά φτάνει το μέγα ειρωνικό, σαρκαστικό ερώτημα: 

"Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις"...

...τι ειρωνεία, τι τραγικότης, να επανέρχεται η ισχύς των μικρών ανθρώπων και να γινόμαστε βάρβαροι- ναι, το πιστεύω, είμαστε βάρβαροι εμείς οι λάτρεις του Kitsch (του άσχημου) και του Σταυρού (της αναλγησίας)...



Υ..Γ.
Το παραπάνω το έγραψα πριν διαβάσω ότι ο κύριος αυτός με το όνομα, Jan Fabre, υπέβαλλε την παραίτησή του, και ευχαριστήθηκα, ευχαριστήθηκα τα μέγιστα γιατί ηττήθηκε η Ύβρις...