Σάββατο, 24 Αυγούστου 2013

Twelve Angry Men, του Sidney Lumet, του Henry Fonda και του Reginald Rose, σενάριο, έτος 1957


...Καλημέρα Σκοπελίτη, το ξέρω, η πιο ευτυχισμένη ημέρα της ζωής σου σε αυτό το αλλόκοτο έτος, θα είναι η μέρα, που όταν σηκωθείς από το κρεβάτι θα χρειαστεί να φορέσεις πουκάμισο, το πουκάμισο που αγόρασες 17 ευρωΜάρκα, και είναι απλό, για αυτό κομψό, το ξέρω, σου αρέσει η πρωινή ψύχρα του φθινοπώρου, το ξέρω, θα πεθάνεις καλοκαίρι, οι περισσότεροι Αιγόκεροι πεθαίνουν καλοκαίρι, ας είναι, χθες όμως ξανά είδες, ύστερα από πολλά-πολλά έτη, την εξαίρετη ταινία, Twelve Angry Men, που όταν την είδες για πρώτη φορά στη Μυτιλήνη, στον κινηματογράφο "Ορφέα" στην τρυφερή ηλικία των 16 ετών, όχι μόνο σε ενθουσίασε αλλά και συγκινήθηκες, καθώς βλέπεις, Σκοπελίτη μου, αυτό σου συμβαίνει από τα βαθιά έτη και δεν συνιστά ευσυγκινησία εξαιτίας της ωριμότητάς σου, ιδίως, όταν βλέπεις, διαβάζεις, παρακολουθείς, έργα άλλων που τα νιώθεις ως δικά σου, και τα νιώθεις δικά σου γιατί εκείνος που τα ποίησε σκεφτόταν εσένα, έτσι και ο Henry Fonda, αυτή η ευγενική παρουσία και αυτό γιατί ήταν ο παραγωγός της ταινίας. E!, βέβαια, σκέφτηκες κατά την ώρα της προβολής, ποιος συμβατικός παραγωγός θα χρηματοδούσε μια ταινία διαλεκτικής; Μια ταινία πέρα για πέρα ανθρώπινη; Το ίδιο και ο Reginald Rose, ο σεναριογράφος, άψογο σενάριο, δεν βρήκα μήτε ένα ελάττωμα, μήτε ένα αδύνατο frame, συμπαραγωγός και αυτός-, και η απόλυτη κίνηση ευφυΐας τους, εμπιστεύτηκαν τον σκηνοθέτη, Sidney Lumet, ο οποίος, to 2007 μας έδωσε το περίφημο: "Before the devil Knows you' re Dead"...άντε, πήγαινε φτιάξε ακόμα έναν εσπρέσο και συνέχισε, έχεις και θέλεις πολλά να γράψεις...
...γύρισες Σκοπελίτη;, ωραία λοιπόν, συνέχισε, άναψε τσιγάρο, έτσι και αλλιώς το τσιγάρο σε γλίτωσε από πολλούς καρκίνους, ιδιαίτερα από εκείνον των εντεταλμένων διακοπών, οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πως οι καλύτερες διακοπές είναι εκείνες που σε βγάζουν από αδιέξοδα, που από το μυαλό σου ξεκαρφώνεις το καρφί που σου κάρφωσαν, όταν από την καρδιά σου βγάζεις, με αρωγό την φρόνηση μια ιδέα σου, μια σκέψη σου, ένα έργο σου... "probably" και "reasonable doubt", οι λέξεις κλειδιά, με αυτές ανοίγει η ταινία που τις εκφέρει ο Χένρι Φόντα...
..."δεν είμαι σίγουρος, αλλά ας το συζητήσομε", λέει στους άλλους 11 ενόρκους που ήδη είχαν πάρει την απόφασή τους για την ενοχή του νέου, κατηγορούμενου για φόνο του πατέρα του, και σιγά-σιγά, με τις σωστές παρατηρήσεις του, με τις παραθέσεις παράμετρων, με την ανάδειξη λεπτομερειών, ανάδειξη  αποχρώντος λόγου, πείθει έναν-έναν: τον αδιάφορο, τον επιπόλαιο, τον αμαθή, τον εμπαθή, τον φίλαυτο, τον άνευ λόγου και αιτίας ανταγωνιστικό, τον ξερόλα, τον άψογο στην ψύχραιμη σκέψη, αλλιώς ορθολογιστή, τους μεταπείθει, αλλά και τους μεταμορφώνει, τους οδηγεί να συναντήσουν τον εαυτό τους και να του ζητήσουν συγνώμη ενώπιον των άλλων και τέλος εξέρχονται από την αίθουσα των ενόρκων μεταμορφωμένοι, το νιώθομε, επιστρέφουν στην κοινωνία: ανθρώπινοι, (δεν ξέρω αν συνέβηκε το ίδιο χθες με τους θεατές στην "Αθηναία", μακάρι να συνέβηκε, πάντως εξέρχοντο σιωπηλοί, τουλάχιστον σκεπτόμενοι), εκτός από εκείνον που είπε: "ας το συζητήσομε, δεν είμαι σίγουρος για την ενοχή του, αλλά και δεν είμαι βέβαιος για την αθωότητά του", εκείνος ήταν ανθρώπινος από την αρχή και φυσικά εξήλθε ακόμα πιο ανθρώπινος, βλέπετε ή μία πράξη που μπορεί να προστεθεί σε μία άλλη, και όχι αυτές οι πράξεις μας που πέφτουν στον Καιάδα της άδοξης καθημερινότητας, αυξάνει το εύρος της καρδιάς και του νου...
...Ω! μεγαλείο της διαλεκτικής που οδηγεί στη συμφιλίωση.
...Ω! λογική της καρδιάς και εκ της καρδίας φρόνηση...
...έτσι λοιπόν Σκοπελιτάκη, έτσι σε αποκαλούσε η Fabienne, πηγαίνοντας χθες να δεις του "12 Ενόρκους" επισκέφτηκες άθελά σου την τρυφερή σου ηλικία των 16 ετών, και γυρίζοντας σπίτι, σπίτι στενό που βιβλία και πράγματα σε έχουν πετάξει έξω, άντε αποφάσισε πού θα τα δωρίσεις, ήδη έχεις δωρίσει πολλά, έχεις ξεφορτωθεί πολλά αντικείμενα, θέλεις χώρο, το ξέρω, υποφέρεις από μια ιδιότυπη κλειστοφοβία, θέλεις φως για αυτό δεν σου αρέσουν και τα μπαρ που, με το ημίφως προσπαθούν να δημιουργήσουν ατ(ο)μόσφαιρα-, οι ανόητοι, δεν γνωρίζουν ότι ο χώρος και το φως διαστέλλουν τον ψυχολογικό μας χρόνο και πηγαινοερχόμαστε στις σημαντικές μας ουσιαστικές στιγμές (μα έχουν ζήσει ουσιατικές στιγμές;) γιατί η ζωή μας αποτελείται μόνο από τη μέθη στιγμών, όλη η ανθρωπότητα είναι γεμάτη από στιγμές/έργα, από στασίματα όπως τα λέω εγώ, και που συμβαίνουν από το πουθενά, που αναδύονται από το παρθενικό μηδέν, τότε που η δολιότητα, ο φθόνος και η μικρότητά μας, για κάποιους λόγους ξέφυγαν της προσοχής μας και έρχεται ο αντίστοιχος Χένρι Φόντα και μας λέει: "ΠΙΘΑΝΟ, την ψευτιά να την κρύβει η κατεφανέστατη αλήθεια...ας ψάξομε..."
...έψαχνες και τότε Σκοπελίτη, στην τρυφερή ηλικία των 16 ετών, στην ηλικία του ροκ εν ρολ, τι σύμπτωση! Τα καλύτερα έργα του Χόλιγουντ δημιουργήθηκαν στη δεκαετία του '50, η καλύτερη ρυθμική μέθη αναδύθηκε σε αυτή τη δεκαετία...
...και όμως, ο κος Βενιζέλος, σε μια από τις σπάνιες ειλικρινείς του καταθέσεις ομολόγησε πως το "Πασόκ σάπισε", ε, λοιπόν, Σκοπελιτάκη μου, αυτό το σαπισμένο Πασόκ σε κυβερνά ακόμα, αυτή η σαπισμένη, από γεννησιμιού της φουρνιά ψευτοπολιτικών/ ψευδοπολιτικών, σε κυβερνά, ποτέ άλλοτε δεν είδες τόση προθυμία να πωλείται από τους κρατούντες ο τόπος...
...στην επιστροφή, διαμέσου της όδου Χάριτος, πριν βγω στην Αναγωστοπούλου, στο νέο μου δρόμο, είδα έναν τεράστιο ποντικό υπονόμων που πάνω του διάβασα τη λέξη: ΠΑΣΟΚ, δεν μπορεί φώναξα, ποιο άλλο τρωκτικό το σηματοδότησε; Αηδίες, είπα μετά, είναι ένας από τους ζωντανούς σου εφιάλτες...
...και τώρα κάνε μια βουτιά στη νεότητά σου Σκοπελίτη, και βγάλε σκασμό, όπου να είναι θα έρθει η ψύχρα και θα παύσεις να κυνηγάς κατσαρίδες και τρωκτικά και να ονειρεύεσαι εκείνον που θα εφεύρει προφυλακτικά για τις άχρηστες κατσαρίδες και τα βρομερά τρωκτικά για να σταματήσει ο πολλαπλασιασμός τους, ή τον εξολοθρευτή τους - έτσι δεν μοιάζουν οι σημερινοί πολιτικοί;, κατσαρίδες και τρωκτικά...
...πιθανό να ήσουν έτσι στην τρυφερή σου ηλικία, μα πού να θυμάσαι!, αφού έτυχε να δεις τον 1 να μεταπείθει ηθικά τους 11, αφού έτυχε να ερωτευτείς τη Μαρία, ο πρώτος σου έρωτας, (πού να είναι τώρα!), αφού έτυχε να είσαι ένας από τους καλύτερους χορευτές στο ροκ εν ρολ και στο πιγκ-πογκ, αυτά σε κράτησαν μακριά από τον αφαλό σου...γεια σου Ερμή...
...άντε πήγαινε να φτιάξεις τον τρίτο εσπρέσο, πανάθεμα! αυτός ο Nespresso, εξαρτόπληκτο στην καφεΐνη σε έκανε, ενώ δεν σε έκανε η αλκοόλη-, άλλωστε το έχεις πει: είσαι λοξός άνθρωπος, λίγοι σε ανέχονται, λίγοι σε αντέχουν...                                     

2 σχόλια:

  1. Μακάρι να είχαν κι άλλοι την λόξα σας :-)

    Καλό Σαββατοκύριακο !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ...Ναι! μακάρι, ίσως έτσι θα ήταν καλύτερος ο κόσμος, μισοί λοξοί και μισοί καθώς πρέπει σοβαροφανείς και σπουδαγμένοι, κάποιος καθηγητής του πανεπιστημίου Αιγαίου πάνω σε μια συζάτησή μας, με ρώτησε τι έχω σπουδάσει και μιλώ τόσο άψογα τα ρωσικά, του είπα ότι είμαι αυτοδίδακτος για αυτό κοιτώ τη θάλασσα με μάτια ψαριού και τον ουρανό με μάτια πουλιού....και γελάσαμε...δεν πίστεψε ότι είμαι αυτοδίδακτος, καλημέρα Λέβινα...ευχαριστώ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή